Nationale Beeldbank Overgenomen (door Talpa’s Hollandse Hoogte)

Afgelopen donderdagavond werd het dan eindelijk bekend: het Nederlandse stockfoto bedrijf: Nationale Beeldbank is overgenomen door Hollandse Hoogte. Verrassend nieuws, omdat Hollandse Hoogte zelf, nog geen zes weken geleden, is overgenomen door het fotopersbureau ANP. Ook ANP zelf is onlangs overgenomen. Door het Talpa van John de Mol. In zijn nieuwsbrief geeft Nationale Beeldbank zelf aan, dat de overname is ingegeven door de moeilijke situatie in de Nederlandse markt voor stock- en beeldbankfotografie. Dat klinkt logisch, want deze markt is inderdaad oververzadigd, prijzen (en daarmee omzetten) dalen al jaren, terwijl het aantal fotografen, waaronder amateurfotografen alleen maar toeneemt. De spoeling is daarmee alleen maar dunner en dunner geworden. Niet alleen voor de fotografen zelf, ook voor de stockfotobureau’s en fotopersbureau’s zelf. Toch roept de manier waarop deze overname verloopt een paar vragen op.

Hierbij is de kwaliteit van de foto’s bij Nationale Beeldbank, in vergelijking met de premium fotografie van Hollandse Hoogte een voor de hand liggend dingetje. Volgens Bas van Beek heeft dat “zijn aandacht.”. “Er zijn bijna meer fotografen bij NBB, dan dat er foto’s zijn. Veel fotografen editen hun werk ook nauwelijks, en zetten daarmee te veel beelden in de beeldbank.” De komende tijd gaat gaat Hollandse Hoogte i.s.m. Nationale Beeldbank, deze beelden bekijken, en waarschijnlijk zal er hard worden geselecteerd. Deze strenge selectie gebeurde al eens eerder bij Nationale Beeldbank zelf … Enkele tientallen tot honderden fotografen werden toen bedankt voor hun “toewijding” en hun account werd verwijderd. Vaak was dit wat pijnlijk voor de fotografen zelf. De meesten hadden echter nauwelijks beeld online staan, laat staan dat ze verkopen realiseerden. Volgens mij is dit een goed ding, want het beperkt de concurrentie voor de professionele fotografen en het vergemakkelijkt het zoeken naar de juiste foto’s door klanten, die sneller gaan vinden wat ze zoeken.

Critical Chef at his Kitchen Door

Een andere vraag betreft het prijsbeleid, dat de nieuwe combinatie ANP Foto / Hollandse Hoogte / Nationale Beeldbank gaat voeren. Daarover is, een paar weken na de overname door ANP van Hollandse Hoogte, nog weinig bekend. Dat klanten en afnemers van de drie bedrijven geïntegreerd gaan worden, kan alleen maar een goed ding zijn. Zet er een sterk, commercieel team op, en je kunt bakken met geld verdienen. Zelfs grote klussen, zoals grote aanbestedingen, worden gemakkelijker, want je kunt er meer gespecialiseerde mensen op zetten. Maar er is nog weinig bekend over de licentiemodellen (Royalty Free of Right Managed, of eventueel Micro Royalty Free) die de nieuwe combinatie gaat vragen. Net als bij de overname van Hollandse Hoogte, liggen er nog vragen over de percentages die fotografen er gaan verdienen. Worden die opgetrokken naar de 55% van de verkoopprijs, die Hollandse Hoogte hun fotografen betaald? Of zijn er fotografen, die blijven steken op de soms 30%, die Nationale Beeldbank berekend? Vooralsnog Wacht Mijnheer Van Dale op Antwoord.

Positief ding is dan weer wel, dat de Pictoright vergoedingen niet meer in de licentievergoeding van Nationale Beeldbank zit verstopt, wat tot voor kort gebruikelijk was. Bas van Beek: “Ik ga die vergoedingen vanuit Pictoright zeker niet in mijn zak steken! Wel is het zo, dat daarvoor een werkbaar systeem moet worden bedacht, bij Nationale Beeldbank. In 2019 moeten de eerste betalingen gaan plaatsvinden.” Dat zie ik dan weer met vertrouwen tegenmoet, mede omdat Hollandse Hoogte zelf, die vergoedingen al doorbetaald, aan zijn fotografen. Bovendien is Pictoright hier zelf ook al een tijdje alert op.

Ander ding is de onduidelijkheid over het voortbestaan van Het Beeldhuis, waar Nationale Beeldbank onderdeel van was. Het bestaan van Nature in Stock, de “zuster” van NBB blijft nog onopgehelderd. Het Polygoon / Polyvisie Archief, dat het beeldhuis een paar jaar geleden aankocht? De opdrachtfotografie? Volgens Maarten Maas van Nature in Stock is het nog te vroeg om er iets zinnigs over te kunnen zeggen. Wat de afnemende concentratie van aanbieders voor professioneel, fotografisch beeld betekent voor de Nederlandse markt blijft daarmee nog onduidelijk. Erg veel concurrentie blijft er niet over, waardoor en ook naar fotografen een dominante positie kan ontstaan. Imageselect bestrijkt een heel ander gedeelte van de markt voor fotografie. Is ook meer een distributeur voor buitenlandse collecties.  En Holland in Beeld lijkt een stuk kleiner dan Nationale Beeldbank was, laat staan dat het de omvang benaderd van de ANP / Hollandse Hoogte  / Nationale Beeldbank combinatie. Voor fotografen, die “niet blij” worden van deze overname, is er weinig ruimte op de Nederlandse markt over, om met andere beeldbanken samen te werken.

Vooralsnog is wel duidelijk, dat de markt voor fotografie in Nederland flink wordt opgeschud, wakker gerammeld en gereorganiseerd. In minder dan twee jaar, volgde de ene reorganisatie op de andere overname. Dit kan uiteindelijk goed uitpakken. Maar vraag is en blijf: “Zullen fotografen langzaamaan weer wat meer gaan verdienen, dan de huidige, spreekwoordelijke  stuivers en dubbeltjes?” Dat blijft nog heel even cliffhanger!

Update 16 september 2018: In bovenstaand artikel gaf Bas van Beek aan, dat Nationale Beeldbank per 2019 de eerste Pictoright vergoedingen zou doorbetalen aan de aangesloten fotografen, na het uitwerken van een administratief systeem hiervoor. Dat was blijkbaar een “voorzichtige” opmerking, want inmiddels is de eerste betaling van Pictoright vergoedingen door fotografen ontvangen. “Iets” eerder dan verwacht ….

Lees ook het vervolg op dit verhaal: “Dutch Market for Stock Photography Consolidates