Legaal Foto’s jatten via Embedden

Beeld gebruiken zonder toestemming, zonder betaling en zonder het geven van credits aan de maker. Dat kan binnen Europa, als je maar het juiste digitale handigheidje gebruikt: embedden. Makers en aanbieders van beeld leggen zich niet neer bij deze maas in de wet. Dit zijn geen mastodonten die niet met hun tijd meegaan: hier loopt de wetgeving juist achter de feiten aan. 

Embedden

Embedden, ook wel hotlinking, inline linking of framing genoemd, is een manier om content die op één plek gehost is én blijft op verschillende plaatsen zichtbaar te maken. Door middel van een link naar de oorspronkelijke website kan beeld, maar ook tekst of video, op een andere website worden getoond. 

De geëmbedde content werkt als een naadloos ingelast venster naar de website waar het wordt gehost: het lijkt onderdeel uit te maken van de content van een website, maar wordt iedere keer opgevraagd en geladen via de website waar de content gehost wordt. In 2014 is door het Hof van Justitie van de Europese Unie geoordeeld dat het embedden van content geen schending van het auteursrecht is1.


Embedden zonder toestemming is legaal

Normaal gesproken heeft de maker van een werk in de zin van de Auteurswet zeggenschap over wat er met zijn werk gebeurd. De maker bepaalt waar zijn werk gepubliceerd wordt en of hieraan kosten zijn verbonden2. Het probleem is dat embedden wettelijk altijd toegestaan is, met en zonder toestemming. Wie content online plaatst, heeft geen juridische mogelijkheden om het tegen te gaan.

De technische details rond het embedden van content hebben een enorme impact op de juridische kant ervan. Embedden werkt als een link naar het origineel. Kopiëren of downloaden is niet nodig bij deze techniek. Er ontstaat geen (illegale) kopie. De content wordt niet opnieuw gepubliceerd: je ziet immers het origineel. Door via andere websites door middel van embedden naar het origineel te linken, wordt strikt genomen alleen de zichtbaarheid van het origineel vergroot. Dit heeft geleid tot de conclusie dat embedden niet in strijd is met de wet en dus mág. Ook zonder toestemming. 

B20-1458745 - © - Javier Larrea

Photo: Javier Larrea / AGE FotoStock


Waarom embedden zonder toestemming niet legaal zou moeten zijn

Geëmbed beeld wordt op precies dezelfde manier gebruikt als aangekocht beeld. Daar wringt de schoen. Je kunt wel beargumenteren dat het niet écht op een andere website staat, zoals in voornoemde jurisprudentie is gebeurd, maar het is er wél zichtbaar. En met reden. Dat beeld is natuurlijk niet willekeurig gekozen, maar is juist functioneel en van meerwaarde voor de webpagina waar het geëmbed wordt. Het beeld wordt gebruikt voor eigen gewin, zonder toestemming of vermelding van credits en zonder vergoeding. Wat makers, beeldbanken en stockfotobureaus betreft is embedden daarom vergelijkbaar met illegaal kopiëren: het blijft voor hen een kwestie van beeldgebruik zonder toestemming met daaraan gekoppeld inkomensverlies.

Er is met het expliciet toestaan van het embedden van content een situatie ontstaan die niet in de geest van het auteursrecht is; het is een fors hiaat in de bescherming van de rechten van de makers. Embedden is een legale oplossing met illegale trekjes: het is legaal beeld jatten. 


Embedden en diefstal van bandbreedte

Embedden gaat om meer dan auteursrechten. De content die geëmbed is, wordt niet gekopieerd, maar steeds opnieuw via de website waar het gehost is opgevraagd en geladen. Het opvragen en laden van webcontent kost bandbreedte. Het extra bandbreedteverbruik door embedden komt voor rekening van de website(-eigenaar) waar het origineel is gehost. Bij de meeste websites is het bandbreedteverbruik gelimiteerd. Als deze limiet door geëmbedde content wordt overschreden, krijgt de website-eigenaar waar de originele content is gehost letterlijk de rekening gepresenteerd, of riskeert dat de website uit de lucht wordt gehaald. Zo kan het gebeuren dat de maker geld moet toeleggen op het ongevraagde gebruik van zijn werk; een bizar neveneffect van de Europese wetgeving rond embedden.

Het onderscheid tussen embedden met en zonder toestemming is belangrijk. Een partij als YouTube biedt de optie van embedden bewust en expliciet aan. YouTube begrijpt dat zware videobestanden een aanslag vormen op de laadtijd van een webpagina en het bandbreedteverbruik van de website waar deze worden gehost. Om de verspreiding van video (met reclame) aantrekkelijk te maken, is hun website ingericht op embedden en kan deze het bijbehorende bandbreedteverbruik verwerken. Een gemiddelde website is in vergelijking met een online zwaargewicht als YouTube maar een dwerg en loopt daardoor veel eerder tegen de grenzen aan van het aan de website verbonden maximale bandbreedteverbruik.

Ongeautoriseerd beeldgebruik: geen kleinigheidje

Ongeautoriseerd gebruik van beeld dat voor verkoop is bedoeld, loopt al lang de spuigaten uit. Neem het voorbeeld hieronder: de afbeelding is op 21.000.000 plaatsen online zichtbaar en toch maar 4 keer verkocht. De verhoudingen zijn compleet zoek.

Uiteraard neemt Google in dit resultatenoverzicht ook de officiële kanalen waar het beeld wordt aangeboden als treffers mee, maar dat is met enkele tientallen legitieme treffers verwaarloosbaar op dit aantal. 

Deze casus staat niet op zichzelf. Fotografen, beeldbanken, stockfotobureaus: het overkomt iedere maker of aanbieder van beeld. Een eventueel watermerk wordt omzeild door de afbeelding dusdanig klein weer te geven dat het vrijwel wegvalt. Bedenk hierbij dat een beeldbank miljoenen afbeeldingen bevat. Het inkomensverlies is gigantisch. 

Embedden vormt hierin een sluipend fenomeen. Het is lange tijd onder de radar gebleven, verstopt tussen een enorme lijst van treffers, want waar begin je met uitzoeken en het aanpakken van ongeoorloofd online gebruik als je per beeld tientallen tot uitschieters van miljoenen treffers online vindt? Harde cijfers met betrekking tot het aandeel van embedden ontbreken op dit moment nog. Toch is het juist nu tijd voor actie. De branche staat al dusdanig onder druk dat het zich niet nog meer ongeautoriseerd gebruik van beeld kan permitteren, maar dat zit er wel aan te komen.

Embedden_Illustratie_1

Embedden is een groeiend probleem

Vincent van den Eijnde, directeur van Pictoright, auteursrechtenorganisatie voor visuele makers in Nederland, heeft de indruk dat embedden op dit moment nog vooral een latent probleem is: “Mensen lopen nu nog achter de juridische feiten aan. Als dit echt bekend wordt, dan wordt de schade heel snel heel erg groot.” 

De inschatting van Van den Eijnde lijkt reëel. Ook zonder cijfers is het een veilige inschatting dat de honger naar ‘gratis’ beeld onder veelgebruikers zoals bloggers nog vooral wordt gestild met afbeeldingen met een creative commons licentie en illegale downloads, afhankelijk van de mate van kennis van en respect voor het auteursrecht. Wie nu online zoekt op rechtenvrij of gratis beeldmateriaal komt primair nog uit op informatie over het publieke domein en het auteursrecht. Zodra op dergelijke zoekvragen informatie over embedden bij de bovenste zoekresultaten belandt, zal het pas echt een enorme vlucht nemen. 

De techniek van embedden is niet nieuw, maar was eens een technische handigheid waarmee vooral webbouwers bekend waren. Door de aandacht voor de eerder genoemde uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie sijpelt kennis van het fenomeen langzaam door, tezamen met het besef dat het is toegestaan. Dat door middel van embedden voortaan in een veel grotere vijver legaal gevist kan worden naar beeld, vormt vanzelfsprekend een enorme prikkel om de techniek toe te passen: dit is een groeiscenario in wording. En iedereen kan het: een instructie waarin stap voor stap wordt uitgelegd hoe je beeld embedt kan zo van het internet worden geplukt.

De gevolgen van ongeautoriseerd beeldgebruik

Makers en verkopers van beeld hebben er al een kluif aan om illegaal downloaden, kopiëren en verspreiden van hun werk bij te houden en aan te pakken. Nu komt hier het embedden van beeld bij, wat bovendien niet juridisch aangepakt kan worden. 

Beeld dat al ‘overal’ zichtbaar is, is minder waardevol voor potentiële klanten. Hele portfolio’s en catalogi zijn op deze manier door ongeautoriseerd gebruik van beeld aan inflatie onderhevig.

Werk dat op steeds grotere schaal niet wordt betaald, leidt tot groeiende financiële schade en uiteindelijk tot een verschraling van het aanbod. Het is immers niet vol te houden om onbedoeld met cadeautjes te blijven strooien en te blijven investeren in het maken van kwalitatief hoogwaardig beeld. Het investeringsaspect wordt bij beeld vaak over het hoofd gezien of gebagatelliseerd. De realiteit is dat een fotograaf met kostbaar materiaal werkt, reiskosten maakt en vele arbeidsuren in het maken van beeld steekt. Aan die ene foto die het publiek te zien krijgt, is een heel proces vooraf gegaan. Als het doorlopen van dit proces niet meer rendabel is, houdt het voor veel fotografen op en vervolgens ook voor beeldbanken en stockfotobureaus.


Makers van beeld staan met hun rug tegen de muur

“Dan moet je je werk maar niet online zetten.” Als makers van beeld een euro zouden krijgen voor elke keer dat ze dat horen. Het is natuurlijk een non-argument. Iedere zichzelf respecterende ondernemer is vandaag de dag online te vinden en toont (voorbeelden van) het portfolio. De markt is visueel ingesteld: woorden zet je kracht bij met beeld. De bakker omschrijft daarom niet alleen zijn assortiment, maar maakt je ook lekker met afbeeldingen. Een kledingmerk laat zien welke look je met hun collectie kunt creëren. Fotografen laten beeld zien om aan te geven wat ze kunnen bieden. Zo doe je tegenwoordig zaken. 

Online vindbaarheid is daarbij essentieel. Om in zoekmachines gevonden te worden (SEO) én klanten binnen te halen, moet je sterke content online plaatsen en regelmatig aanvullen en/of vernieuwen. Een fotograaf kan er niet omheen om werk van hoge kwaliteit online te plaatsen. Beeldbanken werken bovendien als een webwinkel en hebben geen andere keuze dan hun volledige aanbod te tonen.


Technische ontwikkelingen vs. wetgeving

Makers, beeldbanken en stockfotobureaus zijn door de eerder genoemde uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie ontegenzeggelijk op achterstand gezet, maar wat hen betreft is het laatste woord nog niet over de rechtmatigheid van embedden gezegd. De focus heeft in de bestaande jurisprudentie gelegen op technische details, waarbij kort gezegd geredeneerd is dat bij embedden geen sprake is van een nieuwe publicatie. De contouren van de gevolgen van het toenemende embedden van beeld tekenen zich steeds duidelijker af. De discussie draait nu dan ook om de vraag of de uitwerking van embedden voor makers van beeld te verenigen valt met het auteursrecht.

Techniek ontwikkelt zich razendsnel, de wetgeving langzamer, maar is uiteindelijk niet in steen gehouwen. Brancheorganisaties als European Visual Artists (EVA) en Centre of the Picture Industry (CEPIC) richten daarom hun pijlen op het Europees Parlement om de nadelen van embedden voor de branche onder de aandacht te brengen, zeker nu er nieuwe Europese richtlijnen rond auteursrecht in de maak zijn. 

Sylvie Fodor, directeur van CEPIC, licht toe dat verschillende afgevaardigden met een goed begrip van auteursrechtkwesties door een achtergrond in journalistiek of de culturele sector al zijn overtuigd van de negatieve gevolgen van het toestaan van het embedden van beeld. Er zijn verder al enkele inhoudelijk bemoedigende amendementen naar voren gebracht die ook zouden toezien op embedden. Ook CEPIC heeft tijdens een officiële openbare zitting van de Commissie juridische zaken (JURI) haar zienswijze op de nieuwe ontwerprichtlijnen rond auteursrecht gegeven en suggesties voor aanpassingen aangedragen. Fodor houdt het erop dat er een kleine kans bestaat op aanpassing van de wetgeving binnen de huidige onderhandelingen met betrekking tot auteursrecht in ‘Brussel’.


Beeld beschermen tegen embedden

Op dit moment is de enige troef tegen embedden het afschermen van content. Content beschermen tegen embedden kan met .htaccess. Op deze manier kan het embedden van beeld geblokkeerd worden of met een redirect een alternatieve afbeelding worden getoond (switcheroo). Zo kan bijvoorbeeld een afbeelding worden getoond waarin wordt aangegeven dat geen prijs wordt gesteld op embedden. Je eigen website blijft intact en toont de juiste afbeelding. 

Maar als je het aan makers van beeld vraagt, is dat niet de bescherming die ze primair zoeken. Wat hen betreft mist er een verbod op embedden zonder toestemming door het gelijk te stellen aan illegaal kopiëren en downloaden. Uiteindelijk is het effect van het ongeautoriseerd embedden van beeld hetzelfde als van illegaal kopiëren en downloaden: het beeld wordt getoond waar het – zonder betaling of expliciete toestemming – anders nooit getoond had mogen worden met alle financiële schade van dien.

1 Uitspraken van het Hof van Justitie van de Europese Unie:
Nils Svensson e.a. tegen Retriever Sverige AB
BestWater International GmbH tegen Michael Mebes en Stefan Potsch

2 Toelichting op het auteursrecht