Blog

Wat kost een Journalistieke Foto?

Onlangs hebben de NVJ / NVF & DPG Media Nederland overeenstemming bereikt over tarieven voor Freelancers. Over deze tarieven was al jaren flinke ruzie tussen de twee aan de gang, inclusief acties, demonstraties en rechtszaken. Bottum Line van de deal: minimaal €30 per uur voor schrijvende journalisten en €65 per opdracht van minimaal twee (2) uur voor fotojournalisten. Dit komt neer op maximaal: €32,50 per uur voor fotojournalisten. 

Dit kleine verschil in tarieven vond ik opvallend; een schrijvend journalist kan bij wijze van spreke met een laptop van €250 en een telefoonabonnement van een paar tientjes zijn of haar werk doen, terwijl een fotojournalist toch wel wat meer noodzakelijke kosten en investeringen heeft. Dus dacht ik aan een rekensommetje, om dat verschil toch eens wat meer inzichtelijk te maken. En dat resultaat is huiveringwekkend!

Portrait AnneBelangrijkste uitgangspunt bij dit rekensommetje: het absolute minimum wat je als fotojournalist nodig heeft, voor een min of meer normale bedrijfsvoering als freelance ondernemer. Alle bedragen zijn in Euro’s. Niet meegenomen zijn incidentele reparatiekosten en onderhoud van apparatuur en een aantal belastingen. Wat betreft de apparatuur ging ik er van uit dat de vermelde bedragen daadwerkelijk iedere maand consequent worden gereserveerd, zodat apparatuur ook echt na vijf jaar vervangen kan worden, wat dan soms hard nodig is. 

In de tabel onder deze tekst lees je, dat ik uitkom op een totaal van: €114.050 aan bedrijfskosten in vijf (5) jaar tijd. Minimaal. Per jaar is dat €22.810 en per maand: €1.900. Iedere maand, vijf jaar lang en daarna overnieuw. Tel daarbij op het bruto minimum loon (op dit moment pakweg €1.725 per maand) en iedere maand moet er netto, minimaal €3.625 binnenkomen om min of meer quite te spelen en de huur te kunnen betalen.

Laten we dat bedrag van €3.625 eens omrekenen, naar het tarief voor fotojournalisten, dat de NVJ nu heeft afgesproken met DPG Media Nederland. Om deze omzet te halen, heb je 112 te factureren uren per maand nodig. Dat zijn gemiddeld 26 te factureren uren per week, 52 weken per jaar, ieder jaar, zonder vakantie en feestdagen. Als in: 13 opdrachten van €62,50 per week,  is gemiddeld 2,5 opdracht per dag, vijf werkdagen per week, ieder week, vijf jaar lang. 

Zonder vakantie, zonder Kerstmis, zonder Oud- & Nieuw, Pasen, Pinksteren, zonder dat weekje Ibiza en ga zo maar door. Ook vooral niet ziek worden, een pols breken, een uitvaart of verjaardag in de familie of vriendenkring hebben, of een Corona Crisis over je heen krijgen. 

Bijna vergat ik nog de niet factureerbare uren, die iedere ondernemer heeft: boekhouding en administratie, acquisitie, netwerken, vakliteratuur lezen, onderhoud van apparatuur, onderzoek, voorbereiding op opdrachten, vrij werk maken om jezelf te ontwikkelen, beheer van het fotoarchief, enz., enz., enz.. Die 26 factureerbare uren per week worden er zo gemakkelijk meer dan 40. Ruimschoots meer dan veertig.

Mij schijnt het, dat fotojournalisten, als zij dit aantal opdrachten überhaupt al binnen halen, een meer dan volle werkweek hebben, 52 weken per jaar, iedere week, vijf jaar lang in dit voorbeeld. Tenzij je een beetje realistisch bent: in de praktijk haalt natuurlijk niemand dat aanta opdrachten. Resultaat: je komt als freelance ondernemer thuis met een minimum loon, en vaak beduidend minder. Heel veel minder. Waarmee je dus het recept hebt geschreven, voor burnouts, depressies, overspannenheid en een bestaan in volstrekte armoede, als freelance ondernemer. Een hele groep schrijvende journalisten en fotojournalisten vindt, dat de NVJ een slecht onderhandelingsresultaat heeft bereikt voor zijn leden. Wat hun betreft mag de huidige afspraak worden weggestemd door de leden, en mogen de dames en heren onderhandelaars direct retour tekentafel voor een deal die wel werkt.

Tot zover wat veel leden van NVJ’s Sectie NVF (Nederlandse Vereniging van FotoJournalisten) denken en vinden: “Het is niet genoeg!”. Feit is, dat er een hele hoop onvrede leeft onder deze leden die, volgens mij, moeite hebben om zich aan te passen aan snel veranderende omstandigheden in de markt, waar bijna overal prijzen voor fotografie zwaar onder druk staan. Ook voorwaarden waaronder fotojournalisten werken, werden in die tijd steeds magerder. Het is steeds vaker een: “Take It Or Leave It”, of een kopersmarkt geworden, waarbij opdrachtgevers en beeldinkopers bijna autonoom de prijzen en voorwaarden kunnen bepalen. En fotojournalisten krijgen dan al snel het gevoel, dat zij voor een voldongen feit worden gesteld, en dat hun broodwinning van decennia in steeds sneller tempo tot de grond toe wordt afgebroken. En dat roept een hele hoop emotie op, die uitgebreid wordt geventileerd. Onderling, naar de NVJ / NVF en naar vele anderen. Wat velen zich daarbij niet realiseren, is dat er een uitweg is, en dat oplossingen wel degelijk mogelijk zijn. Die oplossingen moeten dan wel komen, veelal vanuit de fotojournalisten zelf.

Feit is daarnaast, dat de NVJ / NVF na pakweg een jaar of vier een onderhandelingsresultaat heeft neergezet, waarin een bottom line is afgesproken, met hele een belangrijke speler in de markt; DPG Media, die daarvoor jaarlijks een paar miljoen Euro’s aan redactiebudgetten heeft toegevoegd. Je kunt argumenteren dat dit nog niet genoeg is, maar dit is wel een eerste, wellicht cruciale stap en een duidelijk signaal naar de internationale markt voor fotografie en fotojournalistiek: “De daling naar rock bottum prijzen stopt hier!”

Daarnaast is het voor fotojournalisten zelf natuurlijk geen plicht om voor dit tarief bij DPG Media aan de slag te gaan. Ook voor zittende fotojournalisten die nu al voor DPG Media werken, is dit geen wet van meden en perzen. Ze zijn (freelance) ondernemers die kunnen onderhandelen over tarieven (of dat zouden moeten kunnen). Bovendien is het als ondernemer gevaarlijk om maar een (1) klant en een (1) product te hebben. Veel, succesvolle ondernemers hebben meerdere klanten, opdrachtgevers en bronnen van omzet. Als de ene bron tegen gaat vallen, dan kan een andere bron van omzet dat gat opvullen. Als groenteboer verkoop je ook niet alleen maar aan de buurvrouw, maar vaker aan de complete woonwijk. 

Probleem is vaak, dat hele groepen fotojournalisten (en fotografen) weinig doen aan netwerken, acquisitie, diversificatie en andere zaken, die voor veel andere ondernemers standaard en terugkerend werk zijn. Liever steken zij die energie in klagen en mekkeren, en in het signaleren van issues die volgens hen niet kloppen (wat soms niet onterecht is). Ook ik maak me daar soms schuldig aan. Feit is wel, dat er wel degelijk een uitweg is, uit de sores die de beroepsgroep de laatste jaren treft. Betekent wel, dat je je, als individuelen binnen deze beroepsgroep, “heel even” een andere mindset moet eigen maken.

Volgens mij begint die uitweg, door bij het bij elkaar komen in groepen, om dan samen te gaan praten over wat er allemaal beter kan. Eerst shit opruimen, om dan constructief verder te kunnen werken naar mogelijke oplossingen voor allerlei issues. Bottum line hierbij: wij zijn zelfverantwoordelijk voor deze klus, niet iets of iemand anders. De uitnodiging daarvoor heb ik zelf al meerdere keren de deur uit gedaan, helaas zonder dat daar überhaupt op werd gereageerd. Het lijkt er op, dat velen zich hebben ingegraven in rigide posities, en het moeilijk, zo niet onmogelijk vinden om samen het vak (en veler businessmodel) opnieuw uit te vinden. 

Toch is dat, denk ik, de enige, mogelijke oplossing. Wanneer gaan we eens, als beroepsgroep, aan de slag met iets constructiefs? Mijn uitnodiging staat nog steeds!

Vijf (5) Jaar

Een (1) Jaar

Een (1) Maand

Nikon D850 Body (2x)

6.500

Battery Grip (2x)

860

Nikkor 24-70

2.400

Nikkor 35 mm

1.700

MacBookPro

2.100

iMac 24 / 27 Inch

2.600

Statief

300

Calibratieset

220

Office Printer

250

Adobe Photoshop incl Cloud

1.200

240

Nikon SB 910 Flitser (2x)

1.820

Cameratas

250

Vervoer (Auto)

15000

Harde Schijven

500

Batterijen / Geheugenkaarten

500

Apparatuur Verzekering

1.750

350

Lidmaatschap NVJ

1.400

280

Diverse kleine hulpmiddelen

500

Brandstof, Wegenbelasting, etc

21.600

3.600

300

Huur Werkplek, GWL

18.000

3.000

250

Vakliteratuur

3.600

600

50

Netwerkkosten & Acquisitie

3.600

600

50

Visitekaartjes, Website, etc

5.400

900

75

Telefoon & Internet

9.000

1500

125

WA Verzekering Bedrijf

500

100

Accountant / Boekhouder

6.250

1.250

NVJ Cursussen, bijvoorbeeld: PersVeilig, Marketing & Acquisitie, en dergelijke

1.250

250

Pensioen & Arbeidsongeschiktheid Verzekering

5.000

1.000

Totalen

€ 114.050

€ 22.810

€ 1.900